“Mülakat çok iyi geçti. Hatta mülakat gibi değildi, sohbet havasındaydı.”
Kariyer danışmanlığı görüşmelerimde adaylardan sıkça duyduğum cümlelerden biri bu.
Ardından bazen şu cümle geliyor:
“Ama bir daha haber alamadım.”
Peki, bir iş görüşmesinden iyi hissederek ayrılmak, mülakatın gerçekten başarılı geçtiği anlamına mı geliyor?
Yıllarca işe alım süreçlerini yönetmiş biri olarak şunu söyleyebilirim: Bir mülakatın amacı adayı zor durumda bırakmak ya da kötü hissettirmek değildir.
Görüşmecinin güler yüzlü olması, sizi dikkatle dinlemesi, sohbetin keyifli geçmesi elbette güzel. Ancak bunlar tek başına olumlu bir değerlendirme yapıldığı anlamına gelmez.
Burada nezaketle ilgiyi birbirine karıştırmamak gerekiyor.
Peki, mülakatın iyi geçtiğini nasıl anlayabilirsiniz? Hangi işaretler gerçekten anlamlı, hangilerini fazla yorumlamamak gerekiyor?
1. Görüşmecinin Güler Yüzlü Olması Olumlu Bir İşaret mi?
Bir iş görüşmesinde karşı tarafın samimi, güler yüzlü ve ilgili olması adayın kendisini rahat hissetmesini sağlar.
Bu, iyi bir mülakat deneyiminin önemli bir parçasıdır.
Ancak görüşmecinin nazik davranması, sizi işe almaya karar verdiği anlamına gelmez.
Profesyonel bir işe alım sürecinde adayın pozisyona uygun bulunup bulunmamasından bağımsız olarak saygılı ve olumlu bir iletişim kurulması beklenir.
Dolayısıyla görüşmenin sohbet havasında geçmesi güzel olsa da nezaket, tek başına işe alım ilgisinin göstergesi değildir.
2. Size Yöneltilen Soruların Niteliğine Dikkat Edin
Mülakatın nasıl geçtiğini değerlendirirken görüşmecinin ne kadar güler yüzlü olduğundan çok, size hangi soruları sorduğuna odaklanın.
Örneğin:
Önceki iş deneyimlerinizle ilgili ayrıntılı sorular soruldu mu?
Verdiğiniz örneklerin sonuçları hakkında ek bilgi istendi mi?
Pozisyonun gerektirdiği yetkinlikleri nasıl kullandığınız araştırıldı mı?
Karşılaşabileceğiniz iş problemleri üzerinden düşünmeniz istendi mi?
Özellikle yetkinlik bazlı mülakatlarda görüşmeciler, adayın geçmişteki davranışlarını ve elde ettiği sonuçları anlamaya çalışır.
Önemli olan yalnızca soru sayısı değil, soruların pozisyonla ne kadar ilişkili olduğudur.
Elbette bazı görüşmeler daha kısa ve yapılandırılmış olabilir. Bu nedenle ayrıntılı soru sorulmaması da tek başına olumsuz bir sonuç anlamına gelmez.
3. Görüşmeci Yanıtlarınızı Derinleştirdi mi?
Bir aday deneyimlerini anlatırken görüşmeci şu tür sorular sorabilir:
“Bu projede sizin sorumluluğunuz tam olarak neydi?”
“Karşılaştığınız zorluğu nasıl çözdünüz?”
“Bu kararın sonucunda ne değişti?”
“Bugün aynı durumla karşılaşsanız neyi farklı yapardınız?”
Bu sorular, görüşmecinin anlattıklarınızı daha iyi anlamaya ve değerlendirmeye çalıştığını gösterebilir.
Örneğin, “Ekibimin satışlarını artırdım” demenizle, bu artışı nasıl sağladığınızı ve sizin katkınızın ne olduğunu açıklamanız aynı şey değildir.
Görüşmecinin verdiğiniz örnekleri derinleştirmesi, yetkinliklerinizin pozisyonun beklentileriyle nasıl örtüştüğünü anlamaya çalıştığının işareti olabilir.
Ancak burada da dikkatli olmak gerekir. Ayrıntılı sorular sorulması, işe alınacağınızın garantisi değildir.
4. Pozisyonun Gerçek Beklentileri Sizinle Paylaşıldı mı?
Bir iş görüşmesi yalnızca şirketin sizi değerlendirdiği bir süreç değildir.
Siz de şirketi ve pozisyonu değerlendirirsiniz.
Bu nedenle görüşmede rolün sorumlulukları, öncelikleri, karşılaşılabilecek zorluklar ve başarı beklentileri hakkında bilgi verilmesi önemlidir.
Örneğin:
“Bu pozisyona başlayan kişiden ilk altı ayda ne bekliyorsunuz?”
“Bu rolde başarılı olan kişileri diğerlerinden ayıran özellikler neler?”
“Ekibin şu anda karşılaştığı en önemli zorluk nedir?”
Bu tür sorular hem pozisyonu daha iyi anlamanızı sağlar hem de kendi deneyimlerinizle işin gerekliliklerini karşılaştırmanıza yardımcı olur.
Unutmayın, iyi bir mülakat yalnızca şirketin sizi beğenmesi değil, sizin de işin size uygun olup olmadığını anlayabilmenizdir.
5. Sonraki Aşamalar Hakkında Bilgi Verildi mi?
Adayların mülakat sonrasında en çok merak ettiği konulardan biri, işe alım sürecinin nasıl ilerleyeceğidir.
Görüşmenin sonunda şu konular hakkında bilgi verilmesi faydalıdır:
İşe alım sürecinde kaç aşama olduğu
Sonraki görüşmenin kimlerle yapılabileceği
Değerlendirme sürecinin tahmini süresi
Adaya ne zaman geri dönüş yapılmasının planlandığı
Sonraki aşamaların açıklanması, sürecin daha şeffaf yürütüldüğünü gösterir.
Ancak burada önemli bir ayrım var.
Görüşmecinin “Size haber vereceğiz” demesi, tek başına olumlu veya olumsuz bir işaret değildir.
Bu ifade birçok işe alım sürecinde standart bir kapanış cümlesidir.
Benzer şekilde, sonraki aşamalar hakkında ayrıntılı bilgi verilmesi de mutlaka o aşamaya geçeceğiniz anlamına gelmez.
Bu nedenle tek bir cümleye gereğinden fazla anlam yüklememek gerekir.
6. Görüşmenin Uzun Sürmesi Mülakatın İyi Geçtiğini Gösterir mi?
“Mülakat tam bir saat sürdü, demek ki beni çok beğendiler.”
Bu yorumu da adaylardan sıkça duyuyorum.
Oysa görüşmenin süresi tek başına başarı göstergesi değildir.
Bazı şirketlerde ilk görüşmeler 20–30 dakika olarak planlanır. Bazılarında ise yetkinlik bazlı değerlendirmeler çok daha uzun sürebilir.
Ayrıca görüşmenin süresi; pozisyonun kapsamına, mülakatın aşamasına, görüşmeci sayısına ve şirketin işe alım yöntemine göre değişebilir.
Kısa süren bir mülakatın mutlaka kötü geçtiğini, uzun süren bir mülakatın da mutlaka iyi geçtiğini söyleyemeyiz.
Görüşmenin süresinden çok, içeriğine odaklanmak daha anlamlıdır.
7. Mülakat Sonrasında Kendinizi Nasıl Değerlendirmelisiniz?
Bence adayların en sık yaptığı hatalardan biri, görüşmenin ardından yalnızca karşı tarafın davranışlarını analiz etmeye çalışmaları.
“Çok gülümsedi.”
“Not aldı.”
“Benimle uzun uzun sohbet etti.”
“Çıkarken tekrar görüşmek üzere dedi.”
Bunların hepsi farklı şekillerde yorumlanabilir.
Oysa mülakat sonrasında kendinize sormanız gereken daha önemli sorular var:
Pozisyonun gerektirdiği yetkinlikleri somut örneklerle anlatabildim mi?
Başarılarımı yalnızca görevlerim üzerinden değil, elde ettiğim sonuçlarla açıklayabildim mi?
Sorulara doğrudan ve anlaşılır yanıtlar verdim mi?
Şirketin ve pozisyonun beklentilerini yeterince anladım mı?
Benim için önemli olan konuları sorma fırsatı buldum mu?
Bu sorular, bir sonraki görüşmeye daha iyi hazırlanmanıza yardımcı olur.
Çünkü mülakatın sonucunu her zaman kontrol edemezsiniz. Ancak kendi hazırlığınızı, verdiğiniz örnekleri ve iletişim biçiminizi geliştirebilirsiniz.
Mülakat İyi Geçti Ama Olumsuz Yanıt Aldım. Neden?
Bu, iş arama sürecindeki en büyük hayal kırıklıklarından biri olabilir.
Özellikle görüşmeden olumlu duygularla ayrıldıysanız ve pozisyona uygun olduğunuzu düşünüyorsanız olumsuz yanıt almak şaşırtıcı gelebilir.
Ancak işe alım kararları yalnızca görüşmenin ne kadar keyifli geçtiğine göre verilmez.
Şirketler adayları değerlendirirken farklı unsurları dikkate alabilir:
Pozisyonun teknik ve davranışsal yetkinlik gereklilikleri
Adayların deneyimlerinin rolün ihtiyaçlarıyla örtüşmesi
Diğer adayların nitelikleri
Ücret beklentileri ve çalışma koşulları
Organizasyonun değişen ihtiyaçları
Bazen gerçekten iyi bir görüşme yapmış olabilirsiniz. Ancak aynı pozisyon için değerlendirilen başka bir adayın deneyimi, şirketin o dönemdeki ihtiyaçlarına daha uygun bulunabilir.
Bu durum, sizin kötü bir mülakat yaptığınız anlamına gelmez.
Ayrıca şirketin değerlendirme süreci veya pozisyonun ihtiyaçları da değişmiş olabilir.
Dolayısıyla olumsuz yanıt almakla kötü mülakat yapmak aynı şey değildir.
Mülakat Sonrasında Ne Yapmalısınız?
Görüşmeden sonra sürekli olarak görüşmecinin mimiklerini, kullandığı kelimeleri veya beden dilini analiz etmek yerine daha somut adımlara odaklanabilirsiniz.
Öncelikle görüşme sırasında sorulan soruları ve verdiğiniz yanıtları not edin.
Hangi örneklerinizin güçlü olduğunu, hangi sorularda zorlandığınızı değerlendirin.
Görüşme sonunda belirtilen geri dönüş süresi geçtiyse nazik bir takip e-postası gönderebilirsiniz.
Olumsuz yanıt aldıysanız ve şirketin uygulamaları buna uygunsa geri bildirim talep edebilirsiniz.
Ancak her şirketin ayrıntılı geri bildirim paylaşamayabileceğini de göz önünde bulundurun.
En önemlisi, tek bir mülakat sonucunu kendi profesyonel değerinizin göstergesi olarak görmeyin.
Sonuç: İyi Hissetmekle İyi Performans Göstermek Aynı Şey mi?
Bir mülakattan iyi hissederek ayrılmak elbette güzel.
Hatta adayların kendilerini rahatça ifade edebildiği, karşılıklı saygıya dayalı görüşmeler yapılmasını son derece önemli buluyorum.
Ancak bir görüşmenin samimi geçmesi, olumlu bir işe alım kararı verildiği anlamına gelmeyebilir.
Yıllarca işe alım süreçlerinin diğer tarafında bulunmuş biri olarak adaylara önerim şu:
Görüşmenin ne kadar keyifli geçtiğini değil, pozisyonla ilgili yetkinliklerinizi ne kadar iyi ortaya koyabildiğinizi değerlendirin.
Ve unutmayın, mülakat yalnızca şirketin sizi değerlendirdiği bir süreç değildir. Sizin de şirketi ve pozisyonu tanıma fırsatınızdır.
Peki siz hiç çok iyi geçtiğini düşündüğünüz bir mülakatın ardından olumsuz yanıt aldınız mı?
Mülakat Simülasyonu ve Geri Bildirim
Bir iş görüşmesine hazırlanıyor ve deneyimlerinizi daha etkili nasıl anlatabileceğinizi görmek istiyorsanız, Mülakat Simülasyonu ve Geri Bildirim görüşmemde gerçekçi bir mülakat deneyimi yaşayabilirsiniz.
Bu birebir görüşmede sorulara verdiğiniz yanıtları, deneyimlerinizi nasıl aktardığınızı ve geliştirebileceğiniz alanları birlikte değerlendiriyoruz.
Amaç, yalnızca mülakatta kendinizi iyi hissetmeniz değil, yetkinliklerinizi daha açık, somut ve etkili biçimde ortaya koyabilmeniz.
Hizmetin detaylarını buradan inceleyebilirsiniz.